1.Declaration
2.Faculty Certificate
3.Communication and English Language skills
4.Activity: The Listening Detective"
5.Speaking Skills-Non-Verbal Communication
6.Speaking Skills-Group Discussion
7.Speaking Skills-Job Interview
8.Speaking Skills Public Speaking
9.Speaking Skills-Negotiation
10.Reading Skills Reading Comprehension
11.Writing skills -Business Letter
12.Writing skills-Resume
13.Book Review: Wings of Fire by Dr. A.P.J. Abdul Kalam
14.Reflections
Jury Evaluation Sheet
EDN 17 Policy and History of Education in India
Field Engagement
Note: Write any one of below topics
1. Prepare a report highlighting educational reforms with special reference to school education in the light of NEP 2020.
2. Critically analyze the concept of good citizen from the perspective of education for democratic citizenship.
3. Critical analysis of vision, objectives, and salient features of education during different periods.
4. Visit to places of educational significance and value centers and develop a project report.
5. Observation of unity and diversity in a social locality and matching it with unit and diversity in the class and work out a plan for awareness for national- emotional integration for class to develop awareness, attitudes, skills, and participatory values, execute it in the class and report the details
EDN 17 భారతదేశంలో విద్యా విధానం మరియు చరిత్ర
ఫీల్డ్ ఎంగేజ్ మెంట్:
గమనిక: క్రింది అంశాలలో ఏదైనా ఒకదాన్ని వ్రాయండి
1. NEP 2020 వెలుగులో పాఠశాల విద్యకు ప్రత్యేక సూచనతో విద్యా సంస్కరణలను హైలైట్ చేస్తూ నివేదికను సిద్ధం చేయండి.
2. ప్రజాస్వామ్య పౌరసత్వం కోసం విద్య యొక్క దృక్కోణం నుండి మంచి పౌరుడి భావనను విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించండి.
3. వివిధ కాలాలలో విద్య యొక్క దృష్టి, లక్ష్యాలు మరియు ముఖ్య లక్షణాల యొక్క క్లిష్టమైన విశ్లేషణ
4. విద్యా ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశాలు మరియు విలువ కేంద్రాలను సందర్శించండి మరియు ప్రాజెక్ట్ నివేదికను రూపొందించండి.
5. సామాజిక ప్రాంతంలోని ఏకత్వం మరియు వైవిధ్యాన్ని గమనించడం మరియు తరగతిలోని ఏకత్వం మరియు భిన్నత్వంతో సరిపోల్చండి మరియు అవగాహన, వైఖరులు, నైపుణ్యాలు మరియు భాగస్వామ్య విలువలను అభివృద్ధి చేయడానికి తరగతికి జాతీయ-భావోద్వేగ ఏకీకరణ కోసం అవగాహన కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించడం, దానిని అమలు చేయడం తరగతి మరియు వివరాలను నివేదించండి
విద్య అనగా మనిషి యొక్క వ్యక్తిత్వ వికాసానికి, జ్ఞానం, నైపుణ్యాలు సాధించడానికి గాను, తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం గురించి అవగాహన పెంపొందించడానికి గాను, సమాజం కోల్పోయే ఆరోగ్యకరమైన భాగంగా మారడానికి అవసరమైన నైతిక, సాంస్కృతిక విలువలు మిళితం చేసుకుని సాధించే ప్రక్రియ.
ఉదాహరణకు: పిల్లలు వారి గురువుల సూచనల మేరకు చదువు, రచన, గణితం వంటి అంశాలను నేర్చుకుంటారు, తద్వారా తాము తమ నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేసుకుంటారు.
తత్వశాస్త్రం అంటే జీవితం, జ్ఞానం, సత్యం, మానవ సహజ స్వభావం వంటి ప్రశ్నలకు ఆలోచన చేయడం. ఇది ఒక విజ్ఞానశాస్త్రం, మన ఆలోచనా ప్రపంచాన్ని పరిశీలించి, జీవన విధానం ఎట్లా చేపట్టాలో సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు: "మనిషి ఎందుకు రాదు?", "జీవితం యేమిటి?" అనే ప్రశ్నలకు తత్వవేత్తలు వివిధ దృక్కోణాల నుంచి సమాధానాలు ఇచ్చారు.విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం సంబంధం విద్య తత్వశాస్త్రం ఆధారంగా ఉంటుంది. తత్వశాస్త్రం మన విద్యకు దిశానిర్దేశం చేస్తుంది..
తత్వశాస్త్రం ద్వారా విద్యార్థులు కేవలం పాఠ్యపుస్తకాలు మాత్రమే కాదు, విలువల పరమైన అవగాహనను కూడా పొందుతారు.నా స్వంత వివరణ - ఉదాహరణతో విద్య అంటే జీవితం నడిపేందుకు ఉపయోగించే ఓ విద్యార్థి పనిముట్టు. తత్వశాస్త్రం ఆ పనిముట్టు ఎలా పని చేయాలో, ఏ దిశలో పరిగెత్తాలో మనకు సూచింపు ఇవ్వడం. ఉదాహరణకి, గింజను తెచ్చి నేలకు వేసి మనం పంట తెచ్చుకోవడం విద్య. ఆ పంట పెరిగే ప్రక్రియ ఎలా జరగాలో అర్థం చేసుకోవడం తత్వశాస్త్రం.ఈ విధంగా విద్య మరియు తత్వశాస్త్రం కలిసి మన జీవితాన్ని సంపూర్ణంగా తయారుచేస్తాయి
1.1.1 విద్య యొక్క అర్థం మరియు స్వభావం
విద్య అంటే వ్యక్తి జ్ఞానం, నైపుణ్యాల అభివృద్ధికి తోడ్పడే నిరంతర ప్రక్రియ.ఇది వ్యక్తి శక్తి, ఆలోచనా సామర్ధ్యాలను పెంచుతుంది, జీవన మూల్యాలు కల్పిస్తుంది.విద్యకు భౌతిక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక కోణాలు ఉంటాయి.ప్రతి జీవనం, ప్రతి అనుభవం విద్యలో భాగం.విద్య మాట్లాడటం, చదవడం మాత్రమే కాదు; సమగ్ర అభివృద్ధికి మార్గదర్శకం.
*వ్యక్తి యొక్క వ్యక్తిత్వ అభివృద్ధి,
*స్వీయ సామర్థ్యాల పెంపుదల.
*సమాజ అభివృద్ధికి కావాల్సిన మంచి పౌరులను తయారుచేయడం.
*ఆత్మవిశ్వాసం, సృజనాత్మకత పెంపుముఖ్యంగా లక్ష్యాలు.
*దేశాభివృద్ధికి విద్య కేంద్ర బిందువుగా ఉంటుంది.
*విద్య ద్వారా మానవాళి సమాజంలో సానుభూతి, బాధ్యత కల్పించగలడు.
విద్య అనేది ఒక సజీవ ప్రక్రియగా భావించబడుతుంది.వివిధ శాస్త్రవేత్తలు దీన్ని జ్ఞానార్జన, స్వాభావిక మార్పు, శిక్షణ గా నిర్వచించారు.విజ్ఞానం పొందడమే కాకుండా విలువలను నేర్పడం కూడా.
విద్య అర్థం వ్యక్తి జీవితంలో అనేక పరిమాణాల్లో మార్పు.విద్య అనేది సమాజంలో మార్పు చెందించే పాత్ర ను పోషిస్తుంది.
— భౌతిక, మానసిక, సామాజిక, నైతిక అభివృద్ధి.విద్య అనేది అనుభవాల ఆధారంగా రూపొందుతుంది.
వ్యక్తిత్వ వికాసానికి అనివార్యం.
నిరంతర కొనసాగుతుంది.
వ్యక్తి సమాజంలో ఉపయోగకరుడిగా మలచుతుంది.
నిరంతర దృక్కోణం కలిగి ఉంటుంది.
అనుభవాల ద్వారా పెరుగుతుంది.
వ్యక్తి అంతర్గత శక్తులను వెలికి తీస్తుంది.
సమాజ అభివృద్ధి కోసం మూలస్తంభం.
శిక్షణాత్మక, మార్గదర్శక లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది.
1.1.6 విద్య లక్ష్యాల ప్రాముఖ్యత విద్య లక్ష్యాలులేకుంటే విద్యకు దిశా భ్రంశం కలుగుతుంది.
లక్ష్యాలు ప్రగతికి మార్గనిర్దేశం.
విద్యార్థి సమగ్ర అభివృద్ధికి అవసరమైన అంకిత భావన.
వ్యక్తిగతం మరియు సామాజిక పరంగా లక్ష్యాలు కీలకం.
ఉన్నత స్థాయి నైపుణ్యం సాధనకు దోహదం.
1.1.6.1 వ్యక్తిగత లక్ష్యాలు
జ్ఞాన, నైపుణ్యాల వికాసం.
మూర్తిమత్వ అభివృద్ధి, ఆత్మ విశ్వాస వికాసం.
పరిశీలనా శక్తి పెంపు.
వృత్తి సాధనలో విజయవంతం అవ్వడం.
స్వతంత్ర, బాధ్యతగల వ్యక్తిగా మారడం.
సమాజంలో సమన్వయాన్ని పెంపొందించడం.మంచి పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడం.సాంఘిక బాధ్యతల అవగాహన.సామూహిక శాంతి, బాలెన్స్ కలګడం.సమాజ అభిరుచి పెంపు.
జ్ఞాన, నైపుణ్యాలను అందించడం.
మంచి విలువలను నేర్పడం.
సాంఘిక బాధ్యతల పట్ల అవగాహన కలిగించడం.
వ్యక్తి మానవతా దృష్టిని పెంపొందించడం.
సమాజానికి ఉపయోగకరుడుగా తీర్చిదిద్దడం.
1.1.8 విద్య రకాలు
ఫార్మల్ విద్య - పాఠశాలలు, కళాశాలల విద్య.
ఇన్ఫార్మల్ విద్య - కుటుంబం, సమాజం ద్వారా అనుభవాలు.
నాన్ ఫార్మల్ విద్య - శిక్షణ శిబిరాలు, వర్క్షాపులు.ఇతర రకాలు - సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక విద్య.వయస్సు, అవసరాల అనుగుణంగా విభిన్న విద్యా మార్గాలు.
2. తత్త్వశాస్త్రం: తత్త్వశాస్త్రంలో అర్థం, నిర్వచనం, స్వభావం, పరిధి
1.2.1 తత్త్వశాస్త్రం అర్థం
(Meaning of Philosophy)
తత్త్వశాస్త్రం అంటే ఒక జ్ఞాన శాఖ, ఇది ప్రపంచం, జీవనోత్సవం, మానవ జీవితం, సత్యం, జ్ఞానం అనే అంశాలను లోతుగా పరిశీలించడం. తత్త్వశాస్త్రం అర్థం "జ్ఞానానికి మక్కువ" అనే విషయం. అర్థం ఏమిటంటే, మనం రొజూ అనుభవించే ప్రపంచం గురించిన ప్రశ్నలు అడగడం, వాటికి సమాధానాలను శోధించడం.
తత్త్వశాస్త్రాన్ని పలు గురువులు, తత్వవేత్తలు వివిధంగా నిర్వచించగా, వాటిలో ప్రముఖ నిర్వచనలు:
తత్త్వశాస్త్రం స్వభావం గురించి:
Education and society
1.1.1 Society (సమాజం - Samaajam)
* వివరణ: సమాజం అంటే ఒకే ప్రాంతంలో కలిసి జీవిస్తూ, ఒకే రకమైన సంస్కృతిని, ఆచారాలను, నమ్మకాలను పంచుకునే ప్రజల సమూహం. వీరు ఒకరితో ఒకరు సంబంధాలు కలిగి ఉంటారు మరియు తమ అవసరాల కోసం ఒకరిపై ఒకరు ఆధారపడతారు.
* సాధారణ ఉదాహరణ: మన గ్రామం లేదా పట్టణం ఒక సమాజం. ఇక్కడ ప్రజలందరూ కలిసి ఉంటారు, పండుగలు చేసుకుంటారు, ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకుంటారు.
1.1.2 Social Behaviour (సామాజిక ప్రవర్తన - Saamaajika Pravarthana)
* వివరణ: సామాజిక ప్రవర్తన అంటే సమాజంలో ఉన్నప్పుడు మనం ఎలా ప్రవర్తిస్తామో అది. ఇతరులతో ఎలా మాట్లాడాలి, ఎలా నడుచుకోవాలి అనే నియమాలు ఉంటాయి. మన చుట్టూ ఉన్నవారు మన ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తారు.
* సాధారణ ఉదాహరణ: పెద్దవారిని గౌరవించడం, బడిలో క్రమశిక్షణతో ఉండటం, सार्वजनिक స్థలాల్లో మర్యాదగా ప్రవర్తించడం సామాజిక ప్రవర్తన కిందకు వస్తాయి.
1.1.3 Status (హోదా - Hodaa)
* వివరణ: హోదా అంటే సమాజంలో మనకున్న స్థానం లేదా గుర్తింపు. ఇది పుట్టుకతో రావచ్చు (కులం, కుటుంబం) లేదా మనం సంపాదించుకోవచ్చు (ఉద్యోగం, చదువు). ప్రతి హోదాకు కొన్ని బాధ్యతలు, హక్కులు ఉంటాయి.
* సాధారణ ఉదాహరణ: ఒక వ్యక్తి డాక్టర్ అయితే సమాజంలో అతనికి ఒక హోదా ఉంటుంది. అలాగే, ఒక పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడికి ఒక ప్రత్యేక హోదా ఉంటుంది.
1.1.4 Institution (సంస్థ - Samstha)
* వివరణ: సంస్థ అంటే సమాజంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన అవసరాలను తీర్చడానికి ఏర్పడిన వ్యవస్థ. వీటికి కొన్ని నియమాలు, పద్ధతులు ఉంటాయి. ఇవి చాలా కాలం పాటు ఉంటాయి.
* సాధారణ ఉదాహరణ: పాఠశాల విద్యను అందించడానికి ఒక సంస్థ, కుటుంబం పిల్లలను పెంచడానికి ఒక సంస్థ, బ్యాంకు డబ్బు లావాదేవీల కోసం ఒక సంస్థ, ప్రభుత్వం పాలన కోసం ఒక సంస్థ.
1.1.5 Ideology (ఆదర్శ భావజాలం - Aadarsha Bhaavajaalam)
* వివరణ: ఆదర్శ భావజాలం అంటే ప్రపంచం ఎలా ఉండాలి, సమాజం ఎలా నడవాలి అనే దానిపై ఉండే కొన్ని నమ్మకాలు మరియు ఆలోచనల సముదాయం. ఇది రాజకీయ, ఆర్థిక విషయాలపై మన అభిప్రాయాలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
* సాధారణ ఉదాహరణ: కొందరు పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని మంచిదని నమ్మితే, మరికొందరు సామ్యవాదాన్ని మంచిదని నమ్ముతారు. ఇవి వేర్వేరు ఆదర్శ భావజాలాలు.
1.1.6 System (వ్యవస్థ - Vyavastha)
* వివరణ: వ్యవస్థ అంటే ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం కలిగి ఉన్న అనేక భాగాలు కలిసి ఒక పనిని పూర్తి చేయడం. ఒక భాగంలో మార్పు వస్తే మిగిలిన భాగాలపై కూడా ప్రభావం ఉంటుంది.
* సాధారణ ఉదాహరణ: మన శరీరంలోని జీర్ణ వ్యవస్థ ఒక వ్యవస్థ. గుండె, ఊపిరితిత్తులు కలిసి పనిచేసేది రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ. అలాగే, ఒక కంప్యూటర్ కూడా ఒక వ్యవస్థ.
1.1.7 Subsystem (ఉపవ్యవస్థ - Upavyavastha)
* వివరణ: ఉపవ్యవస్థ అంటే ఒక పెద్ద వ్యవస్థలో ఒక చిన్న భాగం. ఇది కూడా ఒక ప్రత్యేకమైన పనిని చేస్తుంది, కానీ పెద్ద వ్యవస్థతో కలిసి పనిచేస్తుంది.
* సాధారణ ఉదాహరణ: మన శరీరంలోని జీర్ణ వ్యవస్థలో కడుపు ఒక ఉపవ్యవస్థ, పేగులు మరొక ఉపవ్యవస్థ. ఇవన్నీ కలిసి జీర్ణక్రియను పూర్తి చేస్తాయి. అలాగే, ఒక విశ్వవిద్యాలయంలో వివిధ విభాగాలు (కళలు, శాస్త్రాలు) ఉపవ్యవస్థలు.
1.1.8 Socialisation (సాంఘికీకరణ - Saanghikeekarana)
* వివరణ: సాంఘికీకరణ అంటే మనం సమాజంలో ఎలా బతకాలో నేర్చుకునే ప్రక్రియ. పుట్టినప్పటి నుండి చనిపోయే వరకు ఇది కొనసాగుతుంది. కుటుంబం, స్నేహితులు, పాఠశాల ద్వారా మనం సమాజంలోని నియమాలు, విలువలు నేర్చుకుంటాం.
* సాధారణ ఉదాహరణ: ఒక పిల్లవాడు తన తల్లిదండ్రుల నుండి మాట్లాడటం, నడవడం, మర్యాదగా ఉండటం నేర్చుకోవడం సాంఘికీకరణలో భాగం. బడిలో ఇతరులతో కలిసి ఉండటం నేర్చుకోవడం కూడా సాంఘికీకరణే.
1.1.9 Social System (సామాజిక వ్యవస్థ - Saamaajika Vyavastha)
* వివరణ: సామాజిక వ్యవస్థ అంటే సమాజంలోని వివిధ హోదాలు, పాత్రలు, సమూహాలు మరియు సంస్థలు ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం కలిగి ఉండి, సమాజ అవసరాలను తీర్చడానికి కలిసి పనిచేయడం.
* సాధారణ ఉదాహరణ: కుటుంబం, విద్య, ఆర్థిక వ్యవస్థ, రాజకీయ వ్యవస్థ ఇవన్నీ కలిసి ఒక సామాజిక వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తాయి. ఒక వ్యవస్థలో మార్పు వస్తే మరొక వ్యవస్థపై ప్రభావం ఉంటుంది.
1.1.10 Social Values (సామాజిక విలువలు - Saamaajika Viluvalu)
* వివరణ: సామాజిక విలువలు అంటే సమాజంలో ప్రజలు మంచిదని, ముఖ్యమైనదని భావించే కొన్ని నమ్మకాలు. ఇవి మన ప్రవర్తనను, నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.
* సాధారణ ఉదాహరణ: నిజాయితీగా ఉండటం, కష్టపడి పనిచేయడం, పెద్దలను గౌరవించడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం వంటివి మన సమాజంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన విలువలు.
1.1.11 Social Norms (సామాజిక నియమాలు - Saamaajika Niyaamaalu)
* వివరణ: సామాజిక నియమాలు అంటే ఒక ప్రత్యేక పరిస్థితిలో మనం ఎలా ప్రవర్తించాలో చెప్పే సూచనలు లేదా ఆశించే ప్రవర్తన. వీటిని పాటించకపోతే కొన్నిసార్లు శిక్షలు కూడా ఉంటాయి.
* సాధారణ ఉదాహరణ: రోడ్డుపై ఎడమవైపు నడవడం, క్యూలో నిలబడటం, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ధూమపానం చేయకపోవడం వంటివి కొన్ని సామాజిక నియమాలు.
1.1.12 Conflict (సంఘర్షణ - Sangharshana)
* వివరణ: సంఘర్షణ అంటే ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు లేదా సమూహాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు, పోటీ లేదా పోరాటం ఉండటం. ఇది డబ్బు, అధికారం, నమ్మకాలు వంటి వాటి కోసం కావచ్చు.
* సాధారణ ఉదాహరణ: ఇద్దరు స్నేహితుల మధ్య చిన్న గొడవ, రెండు దేశాల మధ్య యుద్ధం, వేర్వేరు రాజకీయ పార్టీల మధ్య వాదనలు సంఘర్షణకు ఉదాహరణలు.
1.1.13 Modernization (ఆధునికీకరణ - Aadhunikeekarana)
* వివరణ: ఆధునికీకరణ అంటే సమాజంలో వచ్చే పెద్ద మార్పులు. ఇది పరిశ్రమల అభివృద్ధి, పట్టణాల పెరుగుదల, కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానం రావడం, ప్రజల ఆలోచనల్లో మార్పులు వంటి వాటిని కలిగి ఉంటుంది. సాంప్రదాయ పద్ధతుల నుండి ఆధునిక పద్ధతులకు మారడం దీని ముఖ్య లక్షణం.
* సాధారణ ఉదాహరణ: గతంలో వ్యవసాయం ఎక్కువగా చేతితో చేసేవారు, ఇప్పుడు ట్రాక్టర్లు, ఇతర యంత్రాలు వచ్చాయి. ఇది ఆధునికీకరణ. అలాగే, గతంలో తక్కువ పాఠశాలలు ఉండేవి, ఇప్పుడు ఎక్కువ మంది చదువుకుంటున్నారు. ఇది కూడా ఆధునికీకరణలో భాగం.
విద్య మరియు సమాజం మధ్య సంబంధం:
విద్య మరియు సమాజం ఒకదానితో ఒకటి విడదీయరాని బంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అవి ఒకదానిపై మరొకటి బలమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. విద్య అనేది సమాజం యొక్క పునాది వంటిది. ఇది వ్యక్తులను జ్ఞానం, నైపుణ్యాలు మరియు విలువలతో శక్తివంతం చేస్తుంది, తద్వారా వారు సమాజంలో అర్థవంతమైన పాత్ర పోషించడానికి సహాయపడుతుంది. అదే సమయంలో, సమాజంలోని మార్పులు మరియు అవసరాలు విద్యా వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తాయి.
విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలిపే కొన్ని సాధారణ ఉదాహరణలు:
* జ్ఞానాన్ని అందించడం: పాఠశాలలు మరియు కళాశాలలు పిల్లలకు మరియు యువకులకు చదవడం, రాయడం, గణితం మరియు సైన్స్ వంటి ప్రాథమిక జ్ఞానాన్ని అందిస్తాయి. ఈ జ్ఞానం వారి వ్యక్తిగత అభివృద్ధికి మరియు సమాజంలో బాగా పనిచేయడానికి అవసరం.
* ఉదాహరణ: ఒక వ్యక్తి బాగా చదువుకుంటే, అతను వార్తాపత్రికలు చదవగలడు, ప్రభుత్వ పథకాలను అర్థం చేసుకోగలడు మరియు తన హక్కుల గురించి తెలుసుకోగలడు.
* నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం: విద్య కేవలం జ్ఞానాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, వివిధ రకాల నైపుణ్యాలను కూడా అభివృద్ధి చేస్తుంది. సమస్య పరిష్కారం, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, కమ్యూనికేషన్ మరియు సహకారం వంటి నైపుణ్యాలు వ్యక్తిగత మరియు వృత్తి జీవితంలో విజయం సాధించడానికి చాలా ముఖ్యం.
* ఉదాహరణ: ఒక ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థి తన చదువులో భాగంగా సాంకేతిక సమస్యలను పరిష్కరించే నైపుణ్యాలను నేర్చుకుంటాడు, అది అతనికి ఉద్యోగంలో సహాయపడుతుంది.
* విలువలను మరియు నైతికతను పెంపొందించడం: విద్య మంచి మరియు చెడు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని తెలుసుకోవడానికి, ఇతరులను గౌరవించడానికి, నిజాయితీగా ఉండటానికి మరియు బాధ్యతాయుతమైన పౌరులుగా ఎదగడానికి సహాయపడుతుంది.
* ఉదాహరణ: పాఠశాలల్లో నేర్పే నీతి కథలు మరియు సామాజిక శాస్త్ర పాఠాలు విద్యార్థుల్లో మానవతా విలువలను పెంపొందిస్తాయి.
* ఉద్యోగ అవకాశాలను పెంచడం: మంచి విద్య ఉన్నవారికి మంచి ఉద్యోగాలు పొందే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది వారి ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచడమే కాకుండా, సమాజంలోని ఆర్థిక అభివృద్ధికి కూడా దోహదం చేస్తుంది.
* ఉదాహరణ: ఉన్నత విద్య చదివిన వ్యక్తికి ఒక మంచి కంపెనీలో ఉద్యోగం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది, తద్వారా అతను తన కుటుంబాన్ని పోషించగలడు మరియు పన్నులు చెల్లించడం ద్వారా దేశాభివృద్ధికి సహాయపడగలడు.
* సామాజిక మార్పును ప్రోత్సహించడం: విద్య ప్రజల ఆలోచనలను మరియు దృక్పథాలను మారుస్తుంది. ఇది పాత మూఢనమ్మకాలను మరియు వివక్షలను తొలగించడానికి సహాయపడుతుంది మరియు సమానత్వం, న్యాయం మరియు మానవ హక్కుల వంటి ఆధునిక భావనలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
* ఉదాహరణ: స్త్రీ విద్య పెరగడం వల్ల స్త్రీలు అన్ని రంగాల్లో పురుషులతో సమానంగా పాల్గొనగలుగుతున్నారు మరియు తమ హక్కుల కోసం పోరాడగలుగుతున్నారు.
* ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం: విద్యావంతులైన పౌరులు తమ ఓటు హక్కును తెలివిగా ఉపయోగించగలరు మరియు ప్రభుత్వ విధానాలను విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించగలరు. ఇది ఆరోగ్యకరమైన ప్రజాస్వామ్యానికి చాలా అవసరం.
* ఉదాహరణ: చదువుకున్న వ్యక్తి ఎన్నికల సమయంలో అభ్యర్థుల గురించి తెలుసుకొని, తన ప్రాంతానికి మరియు దేశానికి ఎవరు మంచి చేస్తారో ఆలోచించి ఓటు వేస్తాడు.
* సాంస్కృతిక పరిరక్షణ మరియు అభివృద్ధి: విద్య ఒక తరం నుండి మరొక తరానికి సంస్కృతిని మరియు సంప్రదాయాలను బదిలీ చేస్తుంది. అదే సమయంలో, కొత్త ఆలోచనలను మరియు ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా సాంస్కృతిక అభివృద్ధికి కూడా తోడ్పడుతుంది.
* ఉదాహరణ: చరిత్ర మరియు సాహిత్యం నేర్చుకోవడం ద్వారా విద్యార్థులు తమ పూర్వీకుల సంస్కృతి మరియు వారసత్వం గురించి తెలుసుకుంటారు.
సమాజం విద్యను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది:
సమాజంలోని ఆర్థిక, రాజకీయ మరియు సాంస్కృతిక మార్పులు విద్యా వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఉదాహరణకు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతున్నందున, విద్యార్థులకు కొత్త సాంకేతిక నైపుణ్యాలను నేర్పడం యొక్క ప్రాముఖ్యత పెరుగుతోంది. అలాగే, సమాజంలో పెరుగుతున్న అసమానతలను పరిష్కరించడానికి, అందరికీ సమానమైన విద్యా అవకాశాలను అందించడం యొక్క ఆవశ్యకత ఉంది.
ముగింపు:
విద్య మరియు సమాజం ఒకదానికొకటి అవసరం. బలమైన మరియు అభివృద్ధి చెందిన సమాజం కోసం నాణ్యమైన విద్య చాలా ముఖ్యం. అదే సమయంలో, సమాజంలోని మారుతున్న అవసరాలకు అనుగుణంగా విద్యా వ్యవస్థ కూడా నిరంతరం అభివృద్ధి చెందాలి. విద్య అనేది వ్యక్తిగత ఎదుగుదలకు మరియు సామాజిక ప్రగతికి ఒక శక్తివంతమైన సాధనం.
1.3 విద్యా సామాజిక శాస్త్రం మరియు విద్య యొక్క సామాజిక దృక్పథం: అర్థం మరియు విధులు
ఈ విభాగంలో, మనం విద్యా సామాజిక శాస్త్రం యొక్క అర్థం, విధులు మరియు విద్య యొక్క సామాజిక దృక్పథం గురించి తెలుసుకుందాం.
1.3.1 విద్యా సామాజిక శాస్త్రం యొక్క అర్థం (Meaning of Educational Sociology)
విద్యా సామాజిక శాస్త్రం అనేది సామాజిక శాస్త్రంలోని ఒక ప్రత్యేకమైన విభాగం. ఇది విద్య యొక్క సామాజిక అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది. సమాజం విద్యను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు విద్య సమాజంలో ఎలాంటి మార్పులు తెస్తుంది అనే విషయాలను ఇది పరిశీలిస్తుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే, విద్య మరియు సమాజం మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని విశ్లేషించే శాస్త్రమే విద్యా సామాజిక శాస్త్రం.
1.3.2 విద్యా సామాజిక శాస్త్రం యొక్క విధులు (Functions of Educational Sociology)
విద్యా సామాజిక శాస్త్రం అనేక ముఖ్యమైన విధులను నిర్వహిస్తుంది:
* సాంఘికీకరణను అధ్యయనం చేయడం (Studying Socialization): పిల్లలు మరియు యువత సమాజంలోని నియమాలు, విలువలు మరియు సంస్కృతిని ఎలా నేర్చుకుంటారో ఇది పరిశీలిస్తుంది. పాఠశాలలు మరియు ఇతర విద్యా సంస్థలు సాంఘికీకరణ ప్రక్రియలో ఎలా సహాయపడతాయో వివరిస్తుంది.
* సామాజిక సమస్యలను విశ్లేషించడం (Analyzing Social Problems): విద్యారంగంలోని అసమానతలు, పేదరికం, కుల వివక్ష, లింగ వివక్ష వంటి సామాజిక సమస్యలను గుర్తించి, వాటికి గల కారణాలను విశ్లేషిస్తుంది. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి సూచనలు చేస్తుంది.
* విద్యా విధానాలను అంచనా వేయడం (Evaluating Educational Policies): ప్రభుత్వం రూపొందించే విద్యా విధానాలు సమాజంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో అంచనా వేస్తుంది. ఈ విధానాల యొక్క సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలను వివరిస్తుంది.
* ఉపాధ్యాయులకు సహాయపడటం (Helping Teachers): ఉపాధ్యాయులు తమ విద్యార్థుల యొక్క సామాజిక నేపథ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు తరగతి గదిలో మెరుగైన బోధనా పద్ధతులను అనుసరించడానికి సహాయపడుతుంది.
* సమాజ మార్పును ప్రోత్సహించడం (Promoting Social Change): విద్య ద్వారా సమాజంలో ఎలా సానుకూల మార్పులు తీసుకురావచ్చో వివరిస్తుంది. విద్యార్థులను బాధ్యతగల పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడంలో సహాయపడుతుంది.
1.3.3 విద్య యొక్క సామాజిక దృక్పథం (Social Perspective of Education)
విద్య యొక్క సామాజిక దృక్పథం అంటే విద్యను కేవలం వ్యక్తిగత అభివృద్ధికి మాత్రమే కాకుండా, సమాజం యొక్క అవసరాలు మరియు అభివృద్ధికి సంబంధించినదిగా చూడటం. ఈ దృక్పథం ప్రకారం, విద్య అనేది సమాజంలో శాంతి, సామరస్యం, సహకారం మరియు అభివృద్ధిని పెంపొందించడానికి ఒక ముఖ్యమైన సాధనం.
1.3.4 విద్య యొక్క సామాజిక శాస్త్రం యొక్క విధులు: సాధారణ ఉదాహరణలతో వివరణ (తెలుగు మాధ్యమం) (Functions of Sociology of Education explain with general examples in telugu medium)
విద్య యొక్క సామాజిక శాస్త్రం అనేక ముఖ్యమైన విధులను నిర్వర్తిస్తుంది. వాటిని సాధారణ ఉదాహరణలతో అర్థం చేసుకుందాం:
* సాంఘికీకరణ (Sanghikikarana):
* ఉదాహరణ: పాఠశాలలో విద్యార్థులు ఉపాధ్యాయులను గౌరవించడం, తోటి విద్యార్థులతో కలిసి మెలగడం, క్రమశిక్షణ పాటించడం వంటి సామాజిక ప్రవర్తనలను నేర్చుకుంటారు. ఇది వారిని మంచి పౌరులుగా తయారు చేస్తుంది.
* సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని అందించడం (Samskruthika Vaarasathvanni Andinchadam):
* ఉదాహరణ: పాఠశాలల్లో మన దేశ చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు నేర్పించడం ద్వారా విద్యార్థులు తమ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తెలుసుకుంటారు మరియు దానిని కొనసాగించడానికి ప్రేరణ పొందుతారు.
* సామాజిక నియమాలను నేర్పడం (Saamaajika Niyamalaku Nerpadam):
* ఉదాహరణ: పాఠశాలలో సమయపాలన పాటించడం, అందరితో సమానంగా వ్యవహరించడం, ప్రభుత్వ నియమాలను గౌరవించడం వంటి విషయాలు నేర్పడం ద్వారా విద్యార్థులు బాధ్యతగల వ్యక్తులుగా ఎదుగుతారు.
* వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం (Vrutthiparమైన Naipunyalanu Abhivruddhi Cheyadam):
* ఉదాహరణ: కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలు విద్యార్థులకు వివిధ రంగాల్లో అవసరమైన నైపుణ్యాలను అందిస్తాయి. దీని ద్వారా వారు మంచి ఉద్యోగాలు పొందడానికి మరియు సమాజ అభివృద్ధికి తోడ్పడటానికి అవకాశం లభిస్తుంది. ఇంజనీరింగ్, వైద్యం, ఉపాధ్యాయ వృత్తి వంటి అనేక రంగాల్లో శిక్షణ పొందడం దీనికి ఉదాహరణ.
* సామాజిక మార్పును ప్రోత్సహించడం (Saamaajika Maarpunu Prothsahinchadam):
* ఉదాహరణ: విద్యార్థులు సమాజంలోని సమస్యల గురించి తెలుసుకొని, వాటిని పరిష్కరించడానికి కొత్త ఆలోచనలు మరియు విధానాలతో ముందుకు వస్తారు. బాల్య వివాహాలు, వరకట్నం వంటి దురాచారాల గురించి తెలుసుకొని వాటిని వ్యతిరేకించడానికి చైతన్యం పొందడం దీనికి ఉదాహరణ.
* సామాజిక అసమానతలను తగ్గించడం (Saamaajika Asamaanathalanu Thaggichadam):
* ఉదాహరణ: అందరికీ సమాన విద్యను అందించడం ద్వారా పేద మరియు బలహీన వర్గాల ప్రజలు కూడా అభివృద్ధి చెందడానికి అవకాశం లభిస్తుంది. ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మరియు ఉపకార వేతనాలు ఈ దిశగా పనిచేస్తాయి.
* నాయకత్వ లక్షణాలను పెంపొందించడం (Naayakatva Lakshanalanu Pemponchadam):
* ఉదాహరణ: పాఠశాలల్లో విద్యార్థి సంఘాలు, వివిధ క్లబ్బులు మరియు కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా విద్యార్థులు నాయకత్వ లక్షణాలను అలవర్చుకుంటారు. భవిష్యత్తులో వారు సమాజానికి నాయకులుగా ఎదగడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
కాబట్టి, విద్య యొక్క సామాజిక శాస్త్రం విద్య మరియు సమాజం యొక్క పరస్పర సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు సమాజ అభివృద్ధికి విద్యను ఎలా ఉపయోగించాలో తెలుసుకోవడానికి చాలా ముఖ్యమైనది.
Perspective on learning and motivation అభ్యసనం అనేది కొత్త అవగాహన, జ్ఞానం, ప్రవర్తనలు, నైపుణ్యాలు, విలువలు, వైఖరులు మరియు ప్రాధాన్యతలను పొందే ప్రక్రియ. ఇది మానవ అవగాహన మరియు అభివృద్ధికి ప్రాథమికమైన అంశం, వ్యక్తులు తమ పరిసరాలకు అనుగుణంగా మారడానికి, సమస్యలను పరిష్కరించడానికి, నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి మరియు వారి సామర్థ్యాలను మెరుగుపరచుకోవడానికి ఇది సాధ్యపడుతుంది.
అభ్యసనం అనేది జీవితాంతం కొనసాగే ప్రక్రియ, ఇది జన్మించినప్పటి నుండి ప్రారంభమై జీవితాంతం కొనసాగుతుంది. ఇది అధికారిక విద్య, అనధికారిక అనుభవాలు మరియు సామాజిక సంబంధాల ద్వారా సంభవించవచ్చు.
అభ్యసనం గురించి అనేక విభిన్న సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి, ప్రతి ఒక్కటి అభ్యసనం ఎలా జరుగుతుందనే దానిపై దాని స్వంత ప్రత్యేక దృక్పథాన్ని కలిగి ఉంది. అభ్యసనం యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధమైన కొన్ని సిద్ధాంతాలు:
* Behaviarism: ఈ సిద్ధాంతం ప్రవర్తన ఎలా ప్రతిఫలాలు మరియు శిక్షల ద్వారా రూపొందుతుందనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది.
* Congnitivism: ఈ సిద్ధాంతం ప్రజలు సమాచారాన్ని ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తారు మరియు జ్ఞానాన్ని ఎలా నిర్మిస్తారు అనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది.
Constructivism: ఈ సిద్ధాంతం సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా క్రియాశీల అభ్యసనం మరియు జ్ఞాన నిర్మాణం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది.
Humanism: ఈ సిద్ధాంతం అభ్యసనంలో వ్యక్తిగత అభివృద్ధి మరియు స్వీయ-సాక్షాత్కారం యొక్క ప్రాముఖ్యతపై దృష్టి పెడుతుంది.
అభ్యసనం అనేది అనేక అంశాలచే ప్రభావితమయ్యే సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ, ఇందులో ప్రేరణ, మునుపటి జ్ఞానం మరియు అభ్యసన వాతావరణం ఉన్నాయి. ప్రభావవంతమైన అభ్యసనం క్రియాశీల పాల్గొనడం, అర్ధవంతమైన అనుభవాలు మరియు అభిప్రాయం మరియు ప్రతిబింబానికి అవకాశాలను అవసరం.
Thorndike's Experiment: యత్నదోష సిద్ధాంతం
Thorndike's experiment, famously known as the "Trial and Error" or "Law of Effect" experiment, was conducted to understand how animals learn. He primarily used cats in his research.
ప్రయోగం వివరణ:
* పరికరం: థోర్న్డైక్ ఒక "పజిల్ బాక్స్" అనే పరికరాన్ని రూపొందించారు. ఇది ఒక పెట్టె, దానిలో ఒక పిల్లిని ఉంచుతారు. పెట్టె లోపల, తలుపు తెరవడానికి ఒక లివర్ లేదా బటన్ ఉంటుంది. పిల్లి బయటకు రావాలంటే, ఆ లివర్ లేదా బటన్ను నొక్కాలి.
* ప్రక్రియ:
* పిల్లిని పజిల్ బాక్స్లో ఉంచుతారు.
* పిల్లి బయటకు రావడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
* అనేక ప్రయత్నాలు చేసిన తర్వాత, పిల్లి అనుకోకుండా లివర్ లేదా బటన్ను నొక్కి, పెట్టె నుండి బయటకు వస్తుంది.
* ఆహారం లేదా ఇతర ప్రతిఫలం పొందిన తర్వాత, పిల్లిని మళ్లీ పెట్టెలో ఉంచుతారు.
* ఫలితాలు:
* మొదటిసారి, పిల్లి బయటకు రావడానికి చాలా సమయం పడుతుంది.
* ప్రతిసారీ, పిల్లి తక్కువ సమయంలో బయటకు వస్తుంది.
* చివరకు, పిల్లి త్వరగానే లివర్ లేదా బటన్ను నొక్కి, పెట్టె నుండి బయటకు వస్తుంది.
ముగింపు:
థోర్న్డైక్ ఈ ప్రయోగం నుండి ఈ క్రింది నిర్ధారణకు వచ్చారు:
* యత్నదోష సిద్ధాంతం (Trial and Error Theory): జంతువులు ప్రయోగాలు చేయడం ద్వారా నేర్చుకుంటాయి. అవి వివిధ ప్రయత్నాలు చేస్తాయి, కొన్ని విజయవంతమవుతాయి, మరికొన్ని విఫలమవుతాయి. విజయవంతమైన ప్రయత్నాలు పునరావృతమవుతాయి, అయితే విఫలమైన ప్రయత్నాలు తగ్గుతాయి.
* ప్రభావ నియమం (Law of Effect): ఒక ప్రవర్తనకు అనుకూలమైన ఫలితం ఉంటే, ఆ ప్రవర్తన పునరావృతమవుతుంది. అననుకూలమైన ఫలితం ఉంటే, ఆ ప్రవర్తన తగ్గుతుంది.
విద్యాశాస్త్రంలో ప్రాముఖ్యత:
థోర్న్డైక్ యొక్క యత్నదోష సిద్ధాంతం విద్యాశాస్త్రంలో చాలా ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, విద్యార్థులు తప్పులు చేయడం ద్వారా నేర్చుకుంటారు. అందువల్ల, విద్యార్థులు తప్పులు చేయడానికి భయపడకుండా ఉండాలి. బదులుగా, వారు తప్పుల నుండి నేర్చుకోవాలి. అలాగే, విద్యార్థులకు సరైన ప్రతిఫలం ఇవ్వడం చాలా ముఖ్యం. సరైన ప్రతిఫలం విద్యార్థులను ప్రేరేపిస్తుంది మరియు వారి నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
